طب سنتی.مزاج شناسی

دوشنبه ۰۲ اردیبهشت ۹۸ | ۱۲:۳۰ ۱۸۲ بازديد

طب سنتی

مزاج، بنیاد اساسی پزشکی سنتی است. پزشکان قدیم با ممارست و تبحری که در شناختن مزاج‌ها داشتند، دخالت وضع مزاجی را، ازموی سرتاناخن پا( مقاله دوم خفی علایی ) در هر یک از بیماری‌ها رصد کرده و معیار تشخیص و درمان کلیه بیماری‌ها را، توجه به مزاج اصلی و عارضی بیماران قرار داده بودند. به علتِ همین تمرین مداوم، منشاء اختلالات و عوارض بدن را به سهولت درمی‌یافتند. در کتب طب قدیم، فصول و ابواب مفصل جداگانه‌ای در خصوص این علایم تحت عنوانسوء مزاج سردوسوء مزاج گرمشرح داده شده‌است اما کلاسوء مزاج دو گونه است : 1- ساده(سازج).2- مادی . به جرات می‌توان گفت: به همان سهولتی که امروز پزشکی جدید بیماریپرکاری تیروئیدرا تشخیص می‌دهد، آنان بی‌کفایتی‌های خفیف تیروئید را تشخیص می‌دادند. علت موفقیت پزشکان قدیم در تشخیص و درمان بیماری‌ها، طبقه‌بندی امراض بر اساس مزاج، گرمی و سردی و به اصطلاح پزشکی جدید (ازدیاد و نقصانمیزان سوخت‌وساز پایه) بود.

در پزشکی سنتی، از تمامیعناصرموجود درطبیعتاعمّ از:گیاهی،معدنیوحیوانیبرای اعاده اعتدال مزاج استفاده می‌شود. رعایت حال کبد بیمار از اصول اساسی تجویز دارو است.

بیماری که با غلبه یک یا چند خلط در بدن بوجود آمده است، با تخلیه و تعدیل آن‌ها رفع خواهد شد. اخلاط موجود در بدن بیمار ممکن است بر اثر تغذیه، هوای محیط و ...نضجیافته و آماده دفع باشد یا ممکن است به شکل خام باشد، که برای دفع، باید با داروهایمنضجتدارک شود.

مقدار و نسبت ترکیب این اخلاط در بدن هر شخصی و در اندامهای هر فردی، یکی از چهار طبع (nature) یا مزاج (temperament) گرم ، سرد ، تر و خشک را بوجود می‌آورد ؛ این نظریه ریشه و اساس طب اخلاطی است. یعنی اگر کسی سوخت و ساز بدنش بالا باشد مزاجش گرم است. اگر شخصی رطوبت بدنش زیاد باشد مزاجش مرطوب است و افرادی هم دارای مزاج سرد یا مزاج گرم هستند، البته مزاج افراد معمولاً ترکیبی از دو مزاج است مانند کسی که بدنش در هنگام لمس گرم و مرطوب است دارای مزاج گرم و مرطوب می‌باشد، و افرای هم داری مزاج گرم و خشک، سرد و مرطوب یا سرد و خشک باشند. مزاج‌شناسی (temperamentology) یک نوع تخصص در طب سنتی ایران است.

اخلاط جمع واژه خلط است، به همین دلیل به طب سنتی ایرانطب اخلاطیهم گفته می‌شود. و نیز از هر کدام از خلط‌های فوق طبایع ومزاجهایچهارگانه به وجود می‌آید و به همین منوال هر کدام از طبایع مثال جهان بیرون و نماینده فصل‌ها و عناصر چهار گانه موجود در طبیعت هستند به ترتیب :خون یا دم گرم و تراست، فصل بهار وهوا نیر گرم و تر هستند، صفرا گرم و خشک است، تابستان و آتش هم گرم و خشک اند، سودا سرد و خشک است، پاییز و خاک هم سرد و خشک می‌باشند، بلغم سرد و تر است، زمستان و آب هم سرد و تر هستند.

عناصر در پزشکی سنتی عبارتند از:آب، خاک، هوا و آتش است. اساتید فلسفه می‌گویند که طب اخلاطی بخشی ار فلسفه بوده و بنابراین طب سنتی برگرفته از طبیعیات فلسفه‌است. تاریخ طب سنتی ایران نشان می‌دهد که بیشتر پزشکان سنتی فیلسوف بوده‌اند (مانند ابن سینا ورازی).

طب اخلاطیمکتبطبی است که بر اساسطبایع چهارگانهکه آن هم بر اساساخلاط چهارگانهبنا شده‌است. مکتب اخلاطی به نوعی شاخه‌ای از فلسفه (طبیعیات فلسفه) است.

در پزشکی نیاکان (طب سنتی) مراحل گوارش (هضم) خوراک (غذا) به چهار مرحله تقسیم می‌گردد که آن را گوارش چهارگانه (هضم‌های اربعه) می‌نامند، در اثر این فرایند خوراک خورده شده به خلط (چهار مایه (ماده یا مایع روان: خون، زرد آب، بلغم و سودا) می‌شود که این مواد به آرامی جذب بافت‌ها و یاخته (سلول)ها می‌شوند.

این بسته ی 447 صفحه ای طب سنتی را برای درمان و پیشگیری انواع بیماری و سبک درست و زندگی برای داشتن زندگی ای سالم و پر نشاط برای شما عزیزان آماده کرده ایم.

محتوای این بسته :