دوشنبه ۰۲ اردیبهشت ۹۸ | ۱۲:۳۰ ۱۷۸ بازديد

همه چیز درباره مرغداری

مقدمه:

بیماریهای مختلفی همواره صنعت طیور را مورد تهاجم قرار داده اند که از آن جمله بیماریهای تنفسی است که طیور تجاری به آنها در گیر می شوند وهمچنین از مهمترین مشکلات، صنعت مرغداریها محسوب می شود و تقریباً بیشترین هزینه درمانی نیز صرف مبارزه با این بیماری می شود.(102)از آنجائیکه عفونتهای اورنیتوباکتریوم و اینوتراکئال یک بیماری تنفسی است که به تازگی اهمیت آن درطیور مشخص شده و اولین بار در ایران دکتر بنانی و همکاران در سال 1379 ارنیتوباکتریوم راینوتراکئال آن را از طیور صنعتی کشور در بخش تشخیص بیماریهای طیور موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی جداسازی و شناسایی کردند و در مورد وقوع آن تحقیقات جامع دیگری انجام شده بود بر آن شدیم که آن را در تعدادی گله های تخمگذار و مادر در استان تهران مورد بررسی قرار داده.

عفونت ارنیتوباکتریوم راینوتراکئال یک بیماری مسری که باعث اختلالات تنفسی و مرگ و میر، کاهش رشد و عدم کاهش تولید می شود و سبب خسارات بالای اقتصادی نظیر افزایش میزان تلفات، عدم پاسخ به درمان و کاهش تولید تخم و رشد می شود.

شدت علائم بالینی بیماری و میزان تلفات این بیماری متفاوت بوده و تحت تأثیر عوامل محیطی نظیر مدیریت ضعیف، تهویه ناکافی، تراکم بالا و بهداشت ضعیف است. با توجه به پرورش متراکم و طیور صنعتی و همچنین حضور پاتوژنهای مسری متفاوت در این صنعت از اهمیت خاصی برخوردار است.

هدف:

باکتری اورنیتوباکتریوم راینوتراکئال از فوق خانواده V[1]عامل عفونت در گله‌های گوشتی، تخمگذار و مادر می باشد. این باکتری بصورت پاتوژن ثانویه در پی عوامل مستعد کننده محیطی، مدیریتی و عفونتی و یا به تنهایی حتی به عنوان پاتوژن اولیه خسارات اقتصادی قابل توجهی را به گله های پرورش طیور وارد می‌کند. علائم این بیماری براحتی با بیماریهای دیگرمیکروبی و ویروسی دستگاه تنفسی طیوردیگر قابل اشتباه است و علامت بالینی و کالبد گشایی پاتوگنومنویک نیز ندارد.

راههای مختلفی برای تشخیص و شناسایی این بیماری وجود دارد. یکی از راههای تشخیص و شناسایی مهم بیماری ارنیتوباکتریوم راینوتراکئال ردیابی آنتی بادی این بیماری به روش الیزا است ضمن اینکه می توان از این آزمون برای پایش[2]این بیماری نیز استفاده نمود.

از آنجا که علیه این بیماری در ایران واکسنی تاکنون مصرف نشده است هر تعیین مثبتی در آزمایش الیزا دلیل برآلودگی و عفونت فارم با این باکتری می باشد. شایان ذکر است که جداسازی و کشت عامل این بیماری صرفاً در مراحل حاد بیماری (که براحتی تشخیص داده نمی شود) ارزشمند است.

فرضیه:

در گله های تخمگذار که با علائم کاهش بازدهی و راندمان تولید با یا بدون درگیری سیستم تنفسی بصورت پنومونی، پلورزی و التهاب کیسه های هوایی با اتیولوژی نامشخص می باشد و در کالبد گشایی اکسودای سفید کف دار ماست مانند در کیسه های هوایی (عمدتاً در کیسه های هوایی شکمی) بهمراه پنومونی یکطرفه وجود دارد و به درمانهای رایج نیز معمولاً جواب نمی دهند می‌توانند درآزمون سرولوژیکی از نظر ارنیتوباکتریوم راینوتراکئال مثبت باشند.

کلیات

تاریخچه

اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال ابتدا در سال 1993 توسط چارلتون[3]و همکاران شناسایی شد. در همان سال وندام[4]و همکاران حالت فیلوژنتیک[5]و ژنوتیپ‌های مختلف رده بندی شمالی[6]و صفات اختصاصی[7]کلاسیک 21 نمونه جدا شده را گزارش کردند و نام اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال را برگزیدند اگرچه به نظر می‌رسد که این باکتری قبل از سال 1993 جدا شده و مورد مطالعه قرار گرفته بود(1). در سال 1981 اولین نمونه اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال از بوقلمونهای با سن 5 هفته با علائم ترشحات بینی، ادم صورت و التهاب فیبرینی چرکی کیسه‌های هوایی از شمال آلمان جدا شد. در سال 1983 اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال از نای کلاغهای جوان کشت شد در سال 1986 اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال از بوقلمونهای با سنین متفاوت در اسرائیل با علائم پنومونی حاد چرکی و التهاب کیسه‌های جدا شد. بین سالهای 1986 تا 1988 اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال بعنوان باکتری شبه پاستورلا شناخته شد که از گله‌های مادر بوقلمون در انگلیس با علائم ضعف عمومی کاهش تولید تخم، سرفه، تلفات پایین، التهاب کیسه‌های هوایی به صورت فیبرینی و پنومونی جدا شد(1و2).

جداسازی اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال در کالیفرنیا از سال 1986 آغاز شد و چارلتون در سال 1990 تا 1991،14 نمونه جدا شده از بوقلمون‌ها و جوجه‌های دارای بیماری تنفسی را مشخص کرد. اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال به عنوان عامل جراحات مشابه و بای مرغان در بوقلمونهای با سن 23 هفته‌ای در آلمان در سال 1994-1993 و در بوقلمونهای باسن 32 هفته‌ای در آمریکا در سال 1996 گزارش شده است.( 1).

در سال 1991 در آفریقای جنوبی یک بیماری جدید تنفسی در جوجه‌های گوشتی توسط دوپریز[8]مشاهده گردید که از آنها اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال جدا شد (1،2،3). علائم خفیف تنفسی در حدود 28 روزگی با عطسه آغاز شد که با افزایش مرگ و میر، کاهش رشد روزانه، افزایش ضریب تبدیل غذایی همراه بود و تا پایان دوره پرورش نیز بطول انجامید. (1،12)

در کالبد گشایی بارزترین علامت حضور اکسودای سفید کف آلود در کیسه‌های هوایی بویژه در کیسه های هوایی شکمی بود، هر چند که پنومونی نیز مشاهده شد. (13)

آزمایشهای باکتریولوژی یک باکتری با رشد آرام، چند شکلی[9]، گرم منفی، میله ای شکل را آشکار نمود، هر چند که بواسطه این تحقیقات امکان طبقه بندی این باکتری در هیچ گونه باکتریایی شناخته شده میسر نگردید (13).

به دلیل جداسازی دشوار، این باکتری تا سال 1994 به درستی شناسایی و نامگذاری نشده بود. بنا به شواهد احتمال حضور باکتری اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال در گله‌های طیور از سالیان متمادی در گذشته وجود داشته است، اما در مواردی هم که جدا شده است به عنوان باکتری فرصت‌طلب و عامل عفونت ثانویه تلقی شده و اهمیت این باکتری نادیده گرفته شده است.(14).

در مقایسه با بیماری وبای طیور، اورنیتوباکتریوز از یک قسمت محدود سالن(آشیانه) به سایر قسمتها منتقل نمی‌شود و واگیری و مرگ و میر آن نیز بالا نیست و به درمان تتراسایکلین هم بخوبی جواب نمی‌دهد (14).

نوعی باکتری شبیه به ریمرلا آناتی پستی فر[10]از بوقلمونهایی که دچار بیماری تنفسی بودند، در سال 1991 از آلمان جدا شد و در سال 1992 نیز ثابت گردید که باکتریهای جدا شده از آفریقای جنوبی از نظر خصوصیات بیوشیمیایی کاملا نظیر باکتری جدا شده از بوقلمونها در آلمان می باشد (13). در سال 1992 حافظ[11]و در سال 1994 هینز[12]و وان بیک[13]گله‌های متعدد بوقلمون در آلمان و هلند را بررسی کردند و یافته‌های بالینی نظیر وجود ترشحات اکسودایی در بینی، عطسه، چشمهای اشک‌آلود و آماس سینوس زیر چشمی، همراه با تاخیر در رشد را مشاهده و گزارش نمودند. همچنین آنها مشکلات ملایم تا متوسط تنفسی و مرگ و میر حاد در جوجه‌های گوشتی را نیز مشاهده نمودند. در هلند عفونتهای شبیه به عفونت پاستورلا مولتیسیدا در سنین بسیار پائین دیده شد(13). محققین توانستند ارگانیسم‌های میله‌ای‌ گرم منفی شبیه به موارد جدا شده در آفریقای جنوبی و آلمان و مجارستان را از بافتهای پرندگان مبتلا جدا نمایند. (13). عفونتهای طبیعی از 2 الی 6 هفتگی در بوقلمونها و از 2 الی 5 هفتگی در جوجه‌های گوشتی مشاهده گردید. حافظ در سال 1993 در آلمان، عفونت را بیشتر از بوقلمونهای 14 هفته یا مسن‌تر گزارش کرده است. باکتری پلئومورف میله‌ای گرم منفی، به همراه بیماریهای تنفسی طیور در سال 1995 توسط بوک[14]از فلسطین اشغالی و در سال 1994 توسط وایفل[15]و هومز[16]از بلژیک و در سال 1994 توسط لئورات از فرانسه و ‌ویلدینگ[17]از انگلستان جدا شد(13).

در ابتدا این باکتری نوظهور به عنوان پلئومورف، گرم منفی،‌ میله‌ای شکل، به عنوان باکتری شبه پاستورلا، شبه کینگلا[18]معرفی و نامگذاری می‌شد. بعداً بیسگارد[19]بر اساس اظهارات وا‌ن دام در سال 1994 ادعا نمود که باکتری باید در گروه تاکسون 28[20]طبقه‌ای شود. سرانجام در سال 1994 نام اورنیتوباکتریوم برای جنس جدیدی از باکتری که از نظر RAN ریبوزومی باکتریایی متعلق به گروه 5 بود و رینوتراکئال نیز برای گونه آن پیشنهاد گردید(13).

مواردی از جداسازی باکتری توسط وایفل و هومز در سال 1990 در بلژیک و چارلتون در سال 1993 در آمریکا و بوک در سال 1995 در فلسطین اشغالی قبل از سال 1990 گزارش شد اما تاکنون موردی قدیمی‌تر از سال 1981 گزارش نشده است(13). طبق گزارشات چارلتون در سال 1993، وان دام در سال 1994، آنونیموس[21]در سال 1995، روجر ولئورات[22]در سال 1997 و وان امپل[23]در سال 1997، باکتری اورنیتو باکتریوم رینوتراکئال از کبک، قرقاول، کبوتر، کلاغ، بلدرچین و اردک، کبک دراج،

[1]- Super family V

2.monitoring

1. Charlton

2. Vandamme

[5]-Phylogenetic

[6]-chemotanonomic

[7]- Phylogenic

1. Due preez

[9].Pleomorphic

[10].Riemerella anatipestifer

2.. Hafez

3.. Hinz